Kích thước đồ thờ: đo gì trước khi mua, và mấy con số hay bị quên
Mua đồ thờ về rồi không vừa là chuyện xảy ra thường xuyên: bát hương to quá so với khám, lọ hoa cao quá nên che mất ảnh, bộ ngũ sự bày lên thì hết chỗ đặt đĩa quả.
Phần lớn mấy ca đó tránh được bằng mươi phút đo trước khi đi mua. Bài này liệt kê ra đo cái gì, và mấy con số hay bị quên.
Đo khám hoặc đo bàn: ba số cơ bản
Rộng lòng. Khoảng trống thật sự bày được, đo giữa hai thành trong — không phải đo phủ bì bên ngoài.
Sâu lòng. Từ mép trước tới vách trong. Đây là số quyết định bát hương đặt được cỡ nào mà vẫn còn chỗ phía trước.
Cao lòng. Từ mặt bày tới trần khám, hoặc tới vật cản phía trên nếu là bàn thờ treo có tấm che.
Ba số này ghi lại vào điện thoại. Đi mua mà không có sẵn thì rất dễ ước lượng bằng tay, và ước lượng thì gần như luôn lệch.
Mấy con số hay bị quên
Chỗ đứng của người thắp hương. Bàn thờ cao quá thì với không tới, thấp quá thì phải cúi. Đo theo người vẫn làm việc đó hằng ngày, không đo theo bảng.
Khoảng trống phía trước bát hương. Đây là chỗ đặt đĩa quả, chén nước, và là chỗ cắm hương. Bày kín tới mép là mỗi lần thắp hương lại phải dịch đồ.
Chiều cao khi cắm hương. Nén hương cắm vào bát nhô lên khá cao — với khám có trần thấp thì phải tính cả phần đó.
Chỗ mở cánh. Khám có cửa thì cánh mở ra chiếm chỗ; tủ thờ có ngăn kéo thì kéo ra cũng vậy.
Đường bê vào. Món lớn phải qua cửa, qua cầu thang, qua khúc cua. Đo lối vào trước khi đặt hàng chứ đừng sau.
Tỷ lệ giữa các món
Ngoài chuyện vừa chỗ còn chuyện các món có cân nhau không.
Bát hương là món định tỷ lệ. Chọn bát trước, rồi mới chọn mấy món còn lại theo nó — làm ngược thì hay ra bộ lệch.
Lọ hoa và đèn không nên cao hơn phần chính phía sau. Cao quá thì che mất, và nhìn cũng nặng đầu.
Đồ hai bên nên bằng nhau. Chênh nhau một chút thì mắt bắt ngay, dù không ai đo.
Một cách thử rất rẻ trước khi mua: cắt bìa theo đúng cỡ từng món, xếp lên bàn thờ xem có vừa không. Mất mươi phút và nó cho thấy điều mà con số không cho thấy.
Đọc số trên trang bán hàng
Mua online thì phải dựa vào số người bán ghi, và mấy chỗ hay nhầm:
Số của bát hương thường là đường kính miệng, nhưng phần bụng có thể phình rộng hơn. Hỏi cả đường kính chỗ rộng nhất.
Chiều cao có tính chân đế không — với đồ có đế rời thì hai số chênh nhau đáng kể.
Ảnh không cho biết cỡ. Món nào chụp một mình cũng trông vừa. Xin ảnh có vật so sánh, hoặc hỏi số cụ thể.
Bộ bán theo set thì hỏi số của từng món, đừng chỉ hỏi số của cả bộ.
Và nhận hàng thì đo lại trước khi bày — đo sau khi đã bày thì có lệch cũng ngại đổi.
Khi không gian quá nhỏ
Với căn hộ và nhà phố chật thì nhiều khi mọi cỡ tiêu chuẩn đều hơi lớn.
Mấy cách xử thường dùng: chọn bộ nhỏ gọn thay vì bộ đầy đủ — ít món mà vừa chỗ thì gọn gàng hơn là đủ món mà chật; bỏ bớt món trang trí và giữ phần chính; dùng khám treo nếu sàn không đủ chỗ.
Về phần nếp — bộ tối thiểu gồm những gì, bỏ được món nào — thì mỗi nhà một kiểu, nên hỏi người lớn trong nhà. Phần đo đạc ở trên thì đúng với mọi nhà.
Và nếu phải chọn giữa đủ món với an toàn thì an toàn trước: khoảng trống quanh chỗ cắm hương, khoảng cách tới vật dễ cháy, và chỗ đặt vững không xê dịch.
Thêm món vào bộ đã có sẵn
Ca này khó hơn mua cả bộ mới, vì món mới phải hợp với thứ đang có.
Chụp ảnh bộ hiện tại — chụp thẳng và chụp nghiêng, có thước hoặc vật so sánh trong khung. Đưa cho người bán xem thì họ tư vấn được sát hơn nhiều so với mô tả bằng lời.
Đo món cùng loại đang có. Muốn thêm một chân nến thì đo chân nến cũ; muốn thêm lọ hoa thì đo lọ cũ.
Mang theo một món cũ nếu tiện. Đặt cạnh nhau tại tiệm là biết ngay hợp hay không — cả về cỡ lẫn về màu và chất liệu.
Chỗ khó nhất là màu và nước men: hai món cùng loại, cùng cỡ, mua cách nhau vài năm thì sắc thường lệch. Đây là chuyện bình thường của nghề, nên hỏi trước là họ còn đúng lô cũ không.
Ghi lại để lần sau khỏi đo
Đo một lần rồi ghi thì dùng được nhiều năm.
Ghi vào sổ nhà hoặc ghi chú trong điện thoại: ba số lòng của khám, cỡ từng món đang có, nơi mua và năm mua.
Thêm một tấm ảnh chụp thẳng cả bộ. Sau này thay món nào, hoặc con cháu cần biết bộ này gồm những gì, thì mở ra là rõ.
Việc này mất mười lăm phút một lần trong đời, và nó tiết kiệm đúng cái công mà mỗi lần mua thêm lại phải bỏ ra từ đầu.
Ba điều gọn lại
Một. Đo ba số lòng — rộng, sâu, cao — và ghi vào điện thoại trước khi đi mua. Ước lượng bằng tay gần như luôn lệch.
Hai. Mấy số hay quên: chỗ đứng người thắp hương, khoảng trống phía trước bát hương, chiều cao khi đã cắm hương, và đường bê món lớn vào nhà.
Ba. Chọn bát hương trước rồi chọn các món theo nó. Và cắt bìa theo cỡ xếp thử — mười phút cho thấy thứ mà con số không cho thấy.