Đặt đóng đồ thờ riêng: đo, chọn gỗ, và chốt gì bằng chữ
Mua đồ thờ làm sẵn thì chọn theo mấy cỡ có trên kệ. Nhưng nhiều nhà phải đặt đóng riêng — vì chỗ đặt có số đo lạ, vì muốn hợp với nhà, hoặc vì muốn giữ đúng kiểu của bàn thờ cũ.
Đặt đóng thì bạn quyết được nhiều hơn, và cũng chịu trách nhiệm nhiều hơn: đo sai là làm lại từ đầu, và món này không đổi trả được như hàng chợ.
Đo trước, đo kỹ
Bước quyết định cả việc, và làm sai ở đây thì không cứu được.
Đo chiều rộng chỗ đặt ở cả ba tầm: sát tường, giữa, và mép ngoài. Tường ít khi thẳng tuyệt đối.
Đo chiều cao còn lại tới trần — và trừ ra phần cho đồ đặt lên trên: bát hương, lọ hoa, đèn.
Đo lối vận chuyển trước khi chốt kích thước: cửa, cầu thang, chiếu nghỉ, thang máy. Món đóng xong mà không vào được nhà là ca đã xảy ra với nhiều người.
Ghi rõ đo lọt lòng hay phủ bì khi đưa số cho thợ — loạt bài đã có mục riêng về chuyện này và nó áp thẳng vào đây.
Và chụp ảnh chỗ đặt gửi cho thợ, kèm ảnh cả căn phòng. Ảnh nói được thứ mà con số không nói.
Chọn gỗ và chọn cách làm
Phần ảnh hưởng tới giá nhiều nhất.
Hỏi rõ gỗ gì, gỗ đặc hay gỗ ghép. Đây là chỗ hay mập mờ nhất, và loạt bài có mục riêng về tên gỗ trên thị trường — một tên có thể là mấy loại.
Hỏi gỗ đã xử lý chống mối mọt và đã sấy chưa. Gỗ chưa khô đủ thì vài tháng sau nứt và cong, nhất là ở khí hậu ẩm.
Hỏi cách ghép các tấm: mộng, đinh, hay keo. Chỗ ghép là chỗ hỏng trước, đúng như với mọi món ghép nhiều mảnh.
Hỏi lớp hoàn thiện — sơn gì, phủ gì, và nó chịu được khói hương tới đâu. Khu thờ là môi trường khắc nghiệt hơn phần còn lại của nhà.
Và đừng chọn kiểu chạm quá cầu kỳ nếu bạn không định lau kỹ mỗi năm; chi tiết càng nhiều thì bụi và muội càng bám sâu.
Chốt gì bằng chữ
Phần phòng tranh chấp, và nó rẻ.
Kích thước đầy đủ, ghi rõ đo kiểu nào.
Loại gỗ, nguồn gốc nếu có, và tình trạng xử lý.
Thời gian giao và ai chịu phần vận chuyển, lắp đặt.
Ảnh mẫu hoặc bản vẽ đã duyệt, đính kèm chứ đừng chỉ mô tả bằng lời — mô tả bằng lời là nguồn của gần hết tranh cãi về kiểu dáng.
Tiến độ thanh toán và điều kiện nếu hàng không đúng mẫu.
Và bảo hành: hỏi rõ nếu nứt, cong, bong keo trong năm đầu thì xử thế nào.
Nhận hàng: kiểm gì trước khi trả nốt tiền
Kiểm lúc còn ở xưởng hoặc lúc vừa giao, đừng kiểm sau khi đã lắp xong.
Đo lại bằng thước của mình. Nghe khách sáo nhưng đây là bước cứu được nhiều tiền.
Xem mặt sau và mặt dưới — hai chỗ hay làm ẩu nhất và cũng là hai chỗ không ai nhìn sau khi lắp.
Rà tay dọc các cạnh tìm chỗ ráp không kín, gờ sắc, vết trám.
Đặt xuống sàn phẳng xem có cập kênh không.
Ngửi thử: mùi sơn còn nồng thì nên để thoáng cho bay trước khi đặt vào khu thờ — mùi sơn lẫn với khói hương là chuyện khó chịu kéo dài.
Và chụp ảnh lúc nhận, như với mọi món đặt làm riêng.
Phần nếp, nói cho rõ
Vì đây là món không chỉ là đồ gỗ.
Chuyện chọn ngày đóng, ngày nhận, ngày an vị là chuyện nếp nhà và tín ngưỡng — hỏi người lớn trong họ hoặc nơi thờ tự của mình, mỗi nơi một nếp và bài viết không thay được chỗ đó.
Xử bàn thờ cũ thế nào cũng vậy; loạt bài đã có mục riêng về đồ thờ hỏng và đồ thờ từ nhà cũ.
Còn phần đo được thì bài này đã nói hết, và nó không phụ thuộc vào nếp nào: đo đúng, gỗ khô, ghép chắc, lắp vững, đường điện an toàn.
Cẩn giác với câu bán hàng gắn kích thước vào lời hứa. Kích thước đẹp là quy ước; còn cái quyết định bàn thờ dùng được lâu là gỗ và tay nghề.
Và nếu người bán thúc bạn đặt gấp cho kịp một ngày thì nhớ rằng gỗ ép tiến độ là gỗ chưa khô đủ.
Đặt đóng cho căn hộ và chỗ hẹp
Nhóm đặt đóng nhiều nhất hôm nay, và có mấy ràng buộc riêng.
Chiều sâu thường là con số khó nhất. Căn hộ ít khi có mảng tường đủ sâu, nên bàn thờ treo hoặc dạng tủ mỏng là hướng thường dùng — và lúc đó phần neo vào tường quan trọng hơn phần gỗ.
Hỏi rõ cách neo và tải trọng. Tường căn hộ có loại chịu được vít nở, có loại không; thợ mộc giỏi chưa chắc rành phần này, nên hỏi cả hai bên.
Tính chỗ cho phần khói và nhiệt. Trần thấp và phòng kín thì khói tụ nhanh hơn — loạt bài đã có mục riêng về thắp hương trong căn hộ.
Chọn kiểu dễ lau, vì chỗ hẹp thì lau khó và bụi bám nhanh hơn.
Và tính luôn chuyện chuyển nhà. Người ở căn hộ thuê hoặc hay đổi chỗ thì nên chọn kiểu tháo lắp được, thay vì đóng liền khối vào tường.
Ba điều gọn lại
Một, đo lối vận chuyển trước khi chốt kích thước — cửa, cầu thang, chiếu nghỉ, thang máy; món đóng xong mà không vào được nhà là ca đã xảy ra với nhiều người.
Hai, hỏi rõ gỗ đặc hay gỗ ghép, đã sấy chưa, ghép bằng mộng hay keo — gỗ chưa khô đủ thì vài tháng sau nứt và cong.
Ba, đính kèm ảnh mẫu hoặc bản vẽ đã duyệt vào thoả thuận, vì mô tả bằng lời là nguồn của gần hết tranh cãi về kiểu dáng.