Khi nhà đang sửa và có thợ vào làm: bảo vệ khu thờ thế nào

Mục này đã có bài về chuyển và sửa bàn thờ theo thứ tự nào. Bài này nói một tình huống khác và rất thường gặp: nhà sửa chữa, có thợ ra vào, còn khu thờ thì vẫn ở đó.

Như các bài khác trong mục, phần nghi thức thuộc về người lớn trong nhà và thuộc nếp riêng của mỗi gia đình. Bài này chỉ nói phần ai cũng phải tự lo: bụi, va chạm, điện và an toàn.

Nói trước với thợ — việc quan trọng nhất

• Chỉ rõ khu vực nào là khu thờ ngay buổi đầu, trước khi họ dọn đồ nghề vào.
• Nói rõ không kê thang, không dựng giàn giáo, không để vật liệu ở khu vực đó.
• Thợ không biết thì không phải lỗi của họ — phần lớn sự cố xảy ra vì không ai nói.
• Nói bằng giọng bình thường, như dặn về bất cứ chỗ nào cần giữ.
• Nếu có nhiều tốp thợ thì dặn lại mỗi khi có tốp mới tới.
• Dán một tờ giấy nhỏ ghi chú cũng là cách, nhất là khi mình không ở nhà suốt.

Thợ có cần vào khu vực đó không

• Hỏi rõ ngay từ khâu khảo sát: phần việc này có phải đụng tới bức tường đó, trần đó không.
• Nếu có thì bàn trước lịch để nhà chủ động dời tạm đúng một lần.
• Nếu không thì càng đơn giản — chỉ cần che chắn và dặn tránh lối đó.
• Đường điện và đường nước chạy qua đâu cũng nên hỏi, vì nó quyết định thợ có phải đục ở đó không.
• Chốt bằng tin nhắn chứ đừng chốt miệng giữa công trường ồn ào.

Che chắn chống bụi

1. Bụi xây dựng bám rất dai — nó chui vào khe chạm, vào vân gỗ, và lau sau thì khó hơn nhiều.
2. Phủ bằng tấm nhựa hoặc vải sạch, dán mép bằng băng giấy để bụi không lùa vào.
3. Lót một lớp vải mềm bên trong nếu tấm phủ có thể cọ xước bề mặt.
4. Không dán băng dính trực tiếp lên đồ gỗ hoặc lên sơn; dán vào tường hoặc vào tấm phủ.
5. Đục đẽo nhiều bụi thì che cả mảng tường quanh đó, không chỉ che riêng món đồ.
6. Mở cửa thông gió khi thi công để bụi bay ra ngoài thay vì lắng khắp nhà.

Dời tạm — nếu phải dời thì dời gọn một lần

• Hỏi người lớn trong nhà trước, vì phần này có thể có nếp riêng.
• Chọn chỗ đặt tạm khô ráo, ít người qua lại, và cao ráo.
• Dời một lần cho tới khi xong việc, đừng dời tới dời lui nhiều đợt.
• Chụp ảnh hiện trạng trước khi tháo để lắp lại cho đúng.
• Gói riêng từng món dễ vỡ, không xếp chồng lên nhau.
• Ghi nhãn thùng nếu phải cất nhiều thứ cùng lúc.

Phần an toàn khi có thợ

• Không thắp nhang, không thắp nến trong lúc thi công — mùn cưa, dung môi, sơn và bụi gỗ đều bắt lửa dễ.
• Bình gas, sơn, dung môi để xa khu có lửa và xa nơi thợ hàn cắt.
• Nếu có hàn cắt kim loại thì tia lửa bắn rất xa; che chắn và dọn hết vật dễ cháy trong bán kính rộng.
• Cắt điện khu vực đang làm khi thợ đục tường, vì dây điện âm tường không phải lúc nào cũng đúng bản vẽ.
• Bình chữa cháy để chỗ với tay tới trong suốt thời gian thi công.
• Kiểm lại một vòng cuối ngày khi thợ về: không còn đầu thuốc, không còn thiết bị cắm điện, không còn lửa.

Việc sửa kéo dài nhiều tuần

• Đừng phủ kín rồi quên — mở ra xem một lần mỗi tuần, lau bụi lọt vào nếu có.
• Nhà đang thi công thường ẩm hơn vì tường mới trát; đồ gỗ để lâu trong đó dễ mốc.
• Có gói hút ẩm trong thùng cất nếu phải cất nhiều tuần.
• Ghi lịch mở ra kiểm vào điện thoại, vì việc sửa nhà kéo dài thì rất dễ quên.
• Việc gì thuộc nếp nhà trong thời gian này thì hỏi người lớn, mỗi gia đình một cách.

Khi thợ làm ngay trên trần hoặc tường phía sau

• Rung động truyền qua tường làm đồ xê dịch — hạ đồ trên cao xuống trước khi khoan đục.
• Khoan trần thì bụi rơi thẳng xuống, che từ trên chứ không chỉ che mặt trước.
• Hỏi thợ hôm nào làm phần nặng tay nhất để mình chuẩn bị trước hôm đó.
• Đồ treo tường thì tháo xuống, đừng tin vào móc cũ khi tường đang bị rung.
• Sau mỗi ngày có đục khoan, kiểm lại độ chắc của mọi thứ còn treo trong nhà.

Trẻ nhỏ và người lớn tuổi trong nhà

• Khu thi công phải chặn lối, nhất là chỗ có hố, có thang, có dây điện chạy qua sàn.
• Bụi ảnh hưởng người có bệnh hô hấp — nhà có người như vậy thì cân nhắc ở tạm chỗ khác vài hôm.
• Sàn đầy vật liệu là chỗ vấp ngã; yêu cầu thợ dọn lối đi cuối mỗi ngày.
• Đinh, vít, mảnh vỡ rơi vãi thì quét ngay, đừng để tới hôm sau.
• Đồ nghề để trên cao là vật rơi — nhắc thợ cất xuống khi nghỉ.

Chủ nhà hoặc nhà chung cư

• Ở thuê thì hỏi chủ nhà trước về việc khoan đục và về việc dời đồ.
• Chung cư thường có quy định giờ thi công và thủ tục đăng ký — hỏi ban quản lý trước, không làm rồi mới xin.
• Cải tạo lớn có thể cần giấy phép; quy định thay đổi theo thời gian và tuỳ địa phương nên hỏi cơ quan có thẩm quyền.
• Đụng tới kết cấu thì hỏi kỹ sư kết cấu, đừng nghe lời thợ nói chắc mà không tính toán.
• Báo hàng xóm trước nếu việc gây ồn nhiều ngày — một câu nói trước tiết kiệm nhiều phiền phức.

Sau khi thợ xong

1. Chờ bụi lắng hẳn, thường là một tới hai ngày sau khi ngừng thi công.
2. Hút bụi trước, lau ẩm sau — lau ngay khi còn bụi khô là kéo vệt bẩn khắp bề mặt.
3. Lau đồ gỗ bằng khăn mềm hơi ẩm, không dùng hoá chất mạnh, không dùng chất mài.
4. Kiểm mối nối, chân đế, móc treo xem có lỏng ra sau những ngày rung lắc không.
5. Kiểm điện khu vực đó: ổ cắm, công tắc, đèn có hoạt động bình thường không.
6. Lắp lại theo ảnh đã chụp, và để người lớn trong nhà xem lại nếu nhà có nếp riêng.

Thoả thuận với bên thi công

• Ghi vào hợp đồng hoặc vào tin nhắn: khu vực nào không được đụng tới.
• Chốt trước ai dọn vệ sinh sau khi xong và dọn tới mức nào.
• Chụp ảnh hiện trạng trước khi khởi công — cả nhà, không riêng khu thờ.
• Hỏng hóc do thi công thì xử thế nào, chốt trước chứ đừng chốt sau.
• Số tiền lớn thì hợp đồng bằng văn bản, và nhờ người có chuyên môn pháp lý xem nếu cần.

Một điều đáng nhớ

Gần như mọi hư hỏng ở khu thờ trong lúc sửa nhà đều đến từ một câu chưa được nói ra — thợ không biết chỗ đó cần giữ, nên kê thang lên hoặc để vật liệu vào.

Nói trước một câu, che một tấm nhựa, và dọn lại tử tế khi xong. Ba việc đó giải quyết gần hết, và đều nằm trong tầm tay mình.

Câu hỏi thường gặp